ಗಣಪತಿ ಬಪ್ಪ ಮೋರಿಯ ……ಮಂಗಳಮೂರ್ತಿ ಮೋರಿಯ……

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಗೌರಿ ಗಣೇಶ ಹಬ್ಬವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾದ್ರಪದ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಈ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಗೌರಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ನಂತರ ಆಕೆಯ ಮಗನಾದ ಗಣೇಶನನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮೃದ್ಧಿ, ಸೌಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುವ ಈ ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆಗಳು, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಈ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

  ಹಬ್ಬದ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಸಮಯ : –

ಗೌರಿ ಗಣೇಶ ಹಬ್ಬವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ತದಿಗೆ (ತೃತೀಯ) ದಿನದಂದು ಗೌರಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗೌರಿ ದೇವಿಯು ಶಿವನ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಗಣೇಶನ ತಾಯಿಯಾಗಿದ್ದು, ಈಕೆಯನ್ನು ಸೌಭಾಗ್ಯ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸುಖದ ದೇವತೆಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಗೌರಿ ಹಬ್ಬದ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ

ಗೌರಿ ಹಬ್ಬದ ಹಿಂದಿರುವ ಜಾನಪದ ಕಥೆಯು ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯ ಅಪೂರ್ವ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಬರಗಾಲ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು. ಕೆರೆಗಳು, ನದಿಗಳು ಬತ್ತಿಹೋಗಿ ಜನರು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ತೀವ್ರ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಊರಿನ ಗೌಡನ ಹಿರಿಯ ಸೊಸೆಯಾದ ಗೌರಿ, ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಕಷ್ಟವನ್ನು ನೋಡಿ, ಕೆರೆ ತುಂಬಿದರೆ ಮುತ್ತೈದೆಯನ್ನು ಬಲಿ ಕೊಡುವ ಹರಕೆ ಹೊತ್ತಳು. ಆಕೆಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಿಂದ ಮಳೆ ಸುರಿದು ಕೆರೆ ತುಂಬಿತು. ತನ್ನ ವಚನದಂತೆ, ಗೌರಿ ಸ್ವತಃ ಕೆರೆಗೆ ಬಲಿಯಾಗಿ ಧುಮುಕಿದಳು. ಆಕೆಯ ತಂಗಿ ಗಂಗೆಯೂ, ಅಕ್ಕನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿರಲು ಕೆರೆಗೆ ಹಾರಿದಳು.ಈ ಸಹೋದರಿಯರ ತ್ಯಾಗವು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಕ್ಕೀಡುಮಾಡಿತು. ಆ ನಂತರ, ಗೌರಿ ಮತ್ತು ಗಂಗೆಯ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ “ಗೌರಿ ಹಬ್ಬ” ಆಚರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

ಈ ಕಥೆಯು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ತಲೆಮಾರಿನಿಂದ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಹರಿದು ಬಂದಿದೆ. ಇದು ತ್ಯಾಗ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸುಖವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂದಿಗೂ ಗೌರಿ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಕೆಲವು ಆಚರಣೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು
ಗೌರಿ ಗಣೇಶ ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಇಡುತ್ತವೆ. ಮದುವೆಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ಈ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

• ದೇವಿಯ ಪ್ರತಿಮೆ ತಯಾರಿಕೆ

  ಮಣ್ಣು, ಅರಿಶಿನ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಗೌರಿ ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ, ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಪುಷ್ಪ, ಬಳೆ, ಕುಂಕುಮದಿಂದ ಶೃಂಗರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ

  ಮಹಿಳೆಯರು 16 ಗೂಡಿನ ಗೌರಿದಾರ ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ದಾರವನ್ನು ಕೈಗೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಸೌಭಾಗ್ಯದ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿದೆ

  ಬಾಗಿನ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆ

  ಅರಿಶಿನ, ಕುಂಕುಮ, ಕಪ್ಪು ಚುಕ್ಕಿ, ಕಂಗಣಿ, ಕಂಬಳ, ಕಾಯಿ, ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬಾಗಿನ ಎಂಬ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ

  ---

• ವಿಶೇಷ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು

  ಗೌರಿ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ:

  ಹೋಳಿಗೆ (ಸಿಹಿ ಚಪಾತಿ ರೀತಿಯ ತಿಂಡಿ)
  ಕಡುಬು (ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪದಾರ್ಥ)
  ಪಾಯಸ (ಅಕ್ಕಿ ಪುಡಿಂಗ್)
  ಚಿತ್ರಾನ್ನ (ಲಿಂಬೆ ಅನ್ನ)
  ಕೋಸಂಬರಿ (ಸಲಾಡ್ ರೀತಿಯ ತಿಂಡಿ)
  ದೇವಾಲಯ ಭೇಟಿ ಮತ್ತು ಪೂಜಾ ವಿಧಿಗಳು ಹಬ್ಬದ ದಿನ ಮಹಿಳೆಯರು ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿ, ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಪೂಜಾ ವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ:ಗೌರಿ ದೇವಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸುವುದು
  ಪುಷ್ಪ, ಅಕ್ಷತೆ, ಕುಂಕುಮ ಅರ್ಪಿಸುವುದು ದೀಪ ಬೆಳಗಿಸುವುದು ಮಂತ್ರೋಚ್ಚಾರಣೆ ನೈವೇದ್ಯ ಅರ್ಪಿಸುವುದು .

  ---

ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ ಮತ್ತು ಹಬ್ಬದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಭಾವ

ಗೌರಿ ಹಬ್ಬದ ನಂತರ ಬರುವ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯು ಈ ಹಬ್ಬದ ಕೊನೆಯ ಹಂತವಾಗಿದೆ. ಗಣೇಶನು ಜ್ಞಾನ, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸೌಭಾಗ್ಯದ ದೇವರಾಗಿದ್ದು, ಅವನ ಜನ್ಮದಿನವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಅಥವಾ ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್ನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಗಣೇಶನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ, 10 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಗಣೇಶನ ಮೂರ್ತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ
ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಮಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪೂಜೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾಣ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ನೈವೇದ್ಯ
10 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರತಿ ದಿನ ಪೂಜೆ, ಮಂತ್ರೋಚ್ಚಾರಣೆ, ಆರತಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಗಣೇಶನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಮೊದಕ, ಕಡುಬು ಮುಂತಾದ ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಾಮೂಹಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು
ಹಲವಾರು ಸಮುದಾಯಗಳು ದೊಡ್ಡ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಭಜನೆಗಳು, ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ

ವಿಸರ್ಜನೆ
ಹಬ್ಬದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ (1, 3, 5, 7 ಅಥವಾ 10 ದಿನಗಳ ನಂತರ) ಗಣೇಶನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಮೆರವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ನದಿ, ಸರೋವರ ಅಥವಾ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ

ಗೌರಿ ಗಣೇಶ ಹಬ್ಬವು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. ಇದು ಜನರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸೌಹಾರ್ದತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿದ್ದರೂ, ಮೂಲ ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯು ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಹಬ್ಬವು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಅವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಆಶೀರ್ವದಿಸುತ್ತದೆ. ಪರಿಸರ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು, ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ವಿಸರ್ಜನಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಂತೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.